Jak obliczyć wynagrodzenie netto z brutto?
Od kwoty brutto na umowie o pracę odejmujesz kolejno cztery pozycje: składki na ubezpieczenia społeczne pracownika, składkę zdrowotną, zaliczkę na podatek dochodowy i – jeśli oszczędzasz – wpłatę do PPK. Tak wygląda to dla płacy minimalnej 2027 r., czyli 4950 zł brutto:
- Składki społeczne (13,71%): emerytalna 9,76% = 483,12 zł, rentowa 1,5% = 74,25 zł, chorobowa 2,45% = 121,28 zł – razem 678,65 zł.
- Składka zdrowotna (9%): liczona od brutto po odjęciu składek społecznych: 9% × (4950 − 678,65) = 384,42 zł. Od 2022 r. nie można jej odliczyć od podatku.
- Podstawa opodatkowania: 4950 − 678,65 − 250 zł kosztów uzyskania przychodu = 4021,35 zł, po zaokrągleniu 4021 zł.
- Zaliczka na PIT: 12% × 4021 = 482,52 zł, minus 300 zł kwoty zmniejszającej podatek (gdy złożysz PIT-2) = 182,52 zł, po zaokrągleniu 183 zł.
- Netto: 4950 − 678,65 − 384,42 − 183 = 3703,93 zł na rękę.
W kalkulatorze powyżej możesz też zrobić odwrotnie: wpisać kwotę, którą chcesz dostać na rękę, a kalkulator dobierze brutto. Np. 4000 zł netto na umowie o pracę wymaga 5384,35 zł brutto.
Ile to netto? Tabela brutto–netto na umowie o pracę
Tabela pokazuje pensję w pierwszym miesiącu roku dla pracownika powyżej 26 lat, pracującego w miejscu zamieszkania (koszty 250 zł), z PIT-2 i bez PPK. W 2026 i 2027 r. stawki składek i podatku są takie same, więc netto z tej samej kwoty brutto też się nie zmienia.
| Brutto | Netto (na rękę) | Koszt pracodawcy |
|---|---|---|
| 4806 zł (płaca minimalna 2026) | 3605,85 zł | 5790,28 zł |
| 4950 zł (płaca minimalna 2027) | 3703,93 zł | 5963,77 zł |
| 5000 zł | 3738,19 zł | 6024,00 zł |
| 6000 zł | 4420,43 zł | 7228,80 zł |
| 7000 zł | 5101,67 zł | 8433,60 zł |
| 8000 zł | 5783,91 zł | 9638,40 zł |
| 10 000 zł | 7147,39 zł | 12 048,00 zł |
| 12 000 zł | 8509,87 zł | 14 457,60 zł |
| 15 000 zł | 10 555,58 zł | 18 072,00 zł |
Przy wyższych pensjach netto spada w drugiej połowie roku. Gdy suma dochodów od stycznia przekroczy 120 000 zł, nadwyżka jest opodatkowana stawką 32% zamiast 12%. Z kolei po przekroczeniu limitu 30-krotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (282 600 zł w 2026 r.) przestajesz płacić składkę emerytalną i rentową, więc netto znów rośnie. Kalkulator pokazuje oba efekty w tabeli „miesiąc po miesiącu”.
Ile kosztuje pracownik pracodawcę?
Pracodawca płaci od wynagrodzenia brutto własne składki: emerytalną 9,76%, rentową 6,5%, wypadkową (w kalkulatorze 1,67% – najczęstsza stawka dla mniejszych firm), na Fundusz Pracy 2,45% i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 0,1%. Przy 4950 zł brutto to 1013,77 zł, więc pełny koszt zatrudnienia wynosi 5963,77 zł. Jeśli pracownik oszczędza w PPK, pracodawca dopłaca jeszcze 1,5% brutto – ta wpłata jest dla pracownika przychodem i zwiększa jego zaliczkę na PIT.
Składki na Fundusz Pracy nie płaci się m.in. za osoby zarabiające mniej niż płaca minimalna (np. na części etatu) oraz za kobiety po 55. i mężczyzn po 60. roku życia. Kalkulator uwzględnia pierwszy przypadek.
Umowa zlecenie – ile zostaje na rękę?
Na zleceniu płacisz składkę emerytalną i rentową (razem 11,26%), a chorobowa jest dobrowolna. Koszty uzyskania przychodu wynoszą 20% podstawy po odjęciu składek. Przy 4950 zł brutto w 2027 r. bez chorobowej i z PIT-2 zostaje 3875,29 zł, z dobrowolną chorobową – 3776,93 zł, a bez PIT-2 – 3575,29 zł. Uczeń lub student przed 26. urodzinami nie płaci na zleceniu żadnych składek ani podatku, więc dostaje całą kwotę brutto.
Umowa o dzieło – jak policzyć netto?
Umowa o dzieło nie jest oskładkowana (o ile nie zawierasz jej z własnym pracodawcą), więc od kwoty brutto odejmuje się tylko zaliczkę na PIT. Koszty uzyskania przychodu to 20% albo 50% przy przeniesieniu praw autorskich. Dla 4950 zł brutto bez PIT-2 netto wynosi 4475 zł przy kosztach 20% i 4653 zł przy kosztach 50%.
Ulga dla młodych, PIT-2 i koszty 300 zł – co zmieniają?
- Ulga dla młodych (PIT-0): do 26. urodzin przychód z umowy o pracę i zlecenia do 85 528 zł rocznie jest zwolniony z podatku. Składki ZUS i zdrowotną płacisz normalnie. Przy 4950 zł brutto netto rośnie do 3886,93 zł.
- PIT-2: oświadczenie, dzięki któremu pracodawca co miesiąc obniża zaliczkę o 300 zł (1/12 kwoty zmniejszającej podatek 3600 zł). Bez niego netto jest niższe o 300 zł, a różnicę odzyskasz dopiero w rozliczeniu rocznym.
- Podwyższone koszty 300 zł: przysługują, gdy dojeżdżasz do pracy z innej miejscowości. Netto rośnie o kilka złotych (przy 4950 zł brutto – o 6 zł).
- PPK: 2% brutto trafia z Twojej pensji do PPK, a pracodawca dopłaca 1,5%. Na rękę dostajesz mniej (przy 4950 zł brutto 3595,93 zł), ale wpłaty zostają na Twoim rachunku.
Jakie błędy popełnia się przy liczeniu pensji?
- Liczenie netto jako „brutto × 0,7”. Proporcja zależy od kwoty, ulgi i rodzaju umowy – przy płacy minimalnej netto to ok. 75% brutto, a przy wyższych pensjach mniej.
- Pomijanie progu 120 000 zł. Przy pensji 15 000 zł brutto netto w grudniu jest wyraźnie niższe niż w styczniu.
- Odliczanie składki zdrowotnej od podatku. Tak było do 2021 r. Dziś cała składka zdrowotna 9% obniża netto.
- Porównywanie ofert bez kosztu pracodawcy. Przy rozmowie o B2B lub zleceniu warto znać pełny koszt etatu, a nie tylko brutto.
Pensja w euro? Przelicz ją w kalkulatorze walut po kursie NBP. Część wypłaty chcesz odkładać? Sprawdź efekt w kalkulatorze oszczędności i procentu składanego.