Jak przeliczać jednostki masy?
Jednostką podstawową masy w układzie SI jest kilogram. Przelicznik zamienia wpisaną wartość na kilogramy i dzieli przez masę jednostki docelowej. W życiu codziennym mówimy zwykle o „wadze”, ale fizycznie chodzi właśnie o masę.
W Polsce oprócz gramów i kilogramów nadal używa się dekagramów (1 dag = 10 g – „10 deko szynki” to 100 g), kwintali w rolnictwie (1 q = 100 kg) i ton (1 t = 1000 kg).
Funty, uncje i stone
Jednostki anglosaskie są zdefiniowane przez kilogram: funt (lb) to dokładnie 0,45359237 kg. Uncja (oz) to 1/16 funta, czyli 28,349523125 g, a stone – jednostka popularna w Wielkiej Brytanii przy podawaniu masy ciała – to 14 funtów, czyli 6,35029318 kg. Karat metryczny, stosowany do kamieni szlachetnych, wynosi 0,2 g (nie mylić z karatem jako miarą próby złota).
Najczęstsze przeliczenia
| Jednostka | Równowartość |
|---|---|
| 1 kg | 2,20462 lb = 35,274 oz |
| 1 funt (lb) | 453,59237 g = 16 oz |
| 1 uncja (oz) | 28,3495 g |
| 1 stone (st) | 14 lb = 6,35029 kg |
| 1 karat (ct) | 0,2 g = 200 mg |
| 1 dag | 10 g |
| 1 kwintal (q) | 100 kg |
| 1 tona (t) | 1000 kg = 2204,62 lb |
Przykłady
- 180 funtów to 180 × 0,45359237 = 81,65 kg.
- Masa ciała 12 stone to 76,2 kg.
- Paczka 16 oz (np. masło orzechowe z USA) waży 1 lb, czyli 453,6 g.
- Brylant 1,5 ct waży 0,3 g.
Uncja zwykła a uncja trojańska
Przelicznik używa uncji handlowej (avoirdupois), równej 28,35 g, stosowanej w żywności i paczkach. Złoto i srebro waży się natomiast w uncjach trojańskich – 1 oz t = 31,1034768 g. Podając cenę kruszcu „za uncję”, zawsze chodzi o uncję trojańską. Warto też pamiętać, że masa to nie ciężar: ciało o masie 1 kg jest przyciągane przez Ziemię siłą około 9,81 N.
Przy przepisach kulinarnych, w których podano szklanki zamiast gramów, przyda się przelicznik kuchenny gramów na szklanki. Masę ciała w kilogramach możesz wykorzystać w kalkulatorze BMI.