Jak przeliczać jednostki przyspieszenia?
Przyspieszenie to zmiana prędkości w czasie. W układzie SI wyraża się je w metrach na sekundę do kwadratu (m/s²): przyspieszenie 1 m/s² oznacza, że prędkość rośnie o 1 m/s w każdej sekundzie. Przelicznik zamienia wpisaną wartość na m/s², a następnie na wybraną jednostkę.
- g – normalne przyspieszenie ziemskie, z definicji 9,80665 m/s². W tej jednostce podaje się przeciążenia (np. pilotów czy w rollercoasterach).
- Gal (cm/s²) – jednostka z układu CGS, stosowana w geofizyce i sejsmologii; 1 Gal = 0,01 m/s².
- km/h na sekundę – wygodna w motoryzacji: mówi, o ile km/h rośnie prędkość w ciągu sekundy; 1 km/h/s = 1/3,6 m/s² ≈ 0,2778 m/s².
- ft/s² – jednostka anglosaska; 1 ft/s² = 0,3048 m/s².
Najczęstsze przeliczenia
| Jednostka | Równowartość |
|---|---|
| 1 g | 9,80665 m/s² = 980,665 Gal |
| 1 g | 32,174 ft/s² = 35,304 km/h/s |
| 1 m/s² | 3,6 km/h/s = 0,10197 g |
| 1 m/s² | 3,28084 ft/s² = 100 Gal |
| 1 km/h/s | 0,277778 m/s² |
Przykład: przyspieszenie samochodu
Auto rozpędza się od 0 do 100 km/h w 3,5 s. Średnie przyspieszenie to 100 / 3,5 ≈ 28,57 km/h na sekundę, czyli 28,57 / 3,6 ≈ 7,94 m/s², co odpowiada około 0,81 g. Typowe auto miejskie (0–100 km/h w 12 s) przyspiesza średnio z wartością 2,31 m/s², czyli około 0,24 g.
Przyspieszenie ziemskie w praktyce
Wartość 9,80665 m/s² to umowny standard. Rzeczywiste przyspieszenie grawitacyjne zależy od szerokości geograficznej i wysokości: na równiku wynosi około 9,78 m/s², na biegunach około 9,83 m/s², a w Polsce około 9,81 m/s². Ciało spadające swobodnie (bez oporu powietrza) po 3 sekundach osiąga prędkość 3 × 9,80665 ≈ 29,42 m/s, czyli około 105,9 km/h. Dla porównania: podczas startu samolotu pasażerskiego przyspieszenie wynosi zwykle kilka m/s², a wytrenowany pilot myśliwca znosi krótkotrwale przeciążenia rzędu 8–9 g.
Samo przyspieszenie z prędkości i czasu obliczysz w kalkulatorze przyspieszenia, a energię rozpędzonego pojazdu – w kalkulatorze energii kinetycznej.