Jak przeliczać jednostki objętości?
Jednostką objętości w układzie SI jest metr sześcienny, ale na co dzień posługujemy się litrem, który jest dokładnie równy decymetrowi sześciennemu. Stąd najważniejsze zależności: 1 l = 1 dm³ = 1000 cm³ = 1000 ml, a 1 m³ = 1000 l. Jednostki sześcienne zmieniają się o sześcian przelicznika długości: 1 m = 10 dm, więc 1 m³ = 10³ dm³ = 1000 dm³.
Mniejsze jednostki litra: decylitr (1 dl = 100 ml), centylitr (1 cl = 10 ml – popularny na etykietach napojów) i mililitr. Hektolitr (1 hl = 100 l) stosuje się m.in. w produkcji piwa i wina.
Galony, kwarty i pinty – USA a Wielka Brytania
Amerykańskie i brytyjskie jednostki objętości mają te same nazwy, ale różne wartości. Galon US to 3,785411784 l, a galon brytyjski (imperialny) 4,54609 l. Podobnie pinta amerykańska ma 473,18 ml, a brytyjska 568,26 ml – piwo w angielskim pubie jest więc większe niż w amerykańskim barze.
Najczęstsze przeliczenia
| Jednostka | Równowartość |
|---|---|
| 1 m³ | 1000 l |
| 1 l | 1 dm³ = 1000 ml = 1000 cm³ |
| 1 galon US | 3,785 l = 4 kwarty US = 8 pint US |
| 1 galon UK | 4,546 l = 8 pint UK |
| 1 kwarta US | 0,946 l |
| 1 pinta US / UK | 473,18 ml / 568,26 ml |
| 1 uncja płynu US (fl oz) | 29,57 ml |
| 1 stopa³ (ft³) | 28,317 l |
| 1 cal³ (in³) | 16,387 cm³ |
Przykłady
- Baryłka ropy naftowej to 42 galony US, czyli 158,99 l.
- Bak 15 galonów US mieści około 56,78 l paliwa.
- Zużycie 12 m³ wody to 12 000 litrów.
- Silnik o pojemności 350 in³ (popularny w USA) ma około 5,74 l.
Objętość z wymiarów
Objętość prostopadłościanu (np. akwarium, skrzyni, pomieszczenia) to iloczyn trzech wymiarów. Akwarium 60 × 30 × 35 cm ma 63 000 cm³, czyli 63 litry. Pokój 4 × 3 × 2,5 m ma kubaturę 30 m³, czyli 30 000 litrów powietrza. Pamiętaj, żeby przed mnożeniem sprowadzić wszystkie wymiary do tej samej jednostki – centymetry dają wynik w cm³ (ml), decymetry w dm³ (litrach), a metry w m³.
Do przepisów kulinarnych ze szklankami i łyżkami użyj przelicznika miar kuchennych. Litry paliwa przeliczysz na koszt w kalkulatorze kosztów paliwa.