Jak obliczyć drogę w ruchu jednostajnym?
Ruch jednostajny prostoliniowy to ruch ze stałą prędkością – ciało w każdej sekundzie pokonuje taki sam odcinek drogi. Droga rośnie wtedy proporcjonalnie do czasu i wyraża się wzorem s = v · t. Jeśli jedziesz dwa razy dłużej z tą samą prędkością, przejedziesz dwa razy dalej.
Najważniejsze jest, aby jednostki prędkości i czasu do siebie pasowały: prędkość w km/h mnożymy przez czas w godzinach (wynik w km), a prędkość w m/s – przez czas w sekundach (wynik w metrach). Kalkulator sam zamienia jednostki, więc możesz podać np. prędkość w km/h i czas w minutach.
Przykłady obliczeń
Samochód na trasie. Auto jedzie ze stałą prędkością 90 km/h przez 2,5 godziny. Przebyta droga: s = 90 · 2,5 = 225 km.
Rowerzysta. Rowerzysta jedzie z prędkością 5 m/s przez 20 minut. Najpierw zamieniamy czas na sekundy: 20 · 60 = 1200 s. Droga: s = 5 · 1200 = 6000 m, czyli 6 km. Ten sam wynik otrzymasz w km/h: 5 m/s = 18 km/h, a 18 km/h · ⅓ h = 6 km.
Domyślny przykład kalkulatora. 60 km/h przez 1,5 h daje 60 · 1,5 = 90 km, czyli 90 000 m.
Zamiana km/h na m/s
1 km/h = 1000 m / 3600 s, więc 1 m/s = 3,6 km/h. Aby zamienić km/h na m/s, dziel przez 3,6; w drugą stronę – mnóż przez 3,6.
| km/h | m/s | Droga w 1 minutę |
|---|---|---|
| 5 (marsz) | 1,39 | ok. 83 m |
| 18 | 5 | 300 m |
| 50 | 13,89 | ok. 833 m |
| 90 | 25 | 1500 m |
| 120 | 33,33 | 2000 m |
Ograniczenia wzoru
Wzór s = v · t jest dokładny tylko przy stałej prędkości. W praktyce (np. jazda samochodem z postojami) podstawia się prędkość średnią – wtedy wynik też jest poprawny, bo prędkość średnia to właśnie całkowita droga podzielona przez całkowity czas. Gdy prędkość zmienia się równomiernie, mamy do czynienia z ruchem przyspieszonym – zobacz kalkulator przyspieszenia. Prędkość z drogi i czasu obliczysz w kalkulatorze prędkości, a jednostki długości zamienisz w przeliczniku długości.
Jak obliczyć czas z drogi i prędkości?
Ten sam wzór po przekształceniu daje czas ruchu: t = s / v. Na pokonanie 225 km z prędkością 90 km/h potrzeba 225 / 90 = 2,5 h, czyli 2 godziny i 30 minut. Pieszy idący 5 km/h przez 45 minut (0,75 h) przejdzie 5 · 0,75 = 3,75 km.