Jak przeliczać temperaturę?
Skal temperatury nie da się przeliczać samym mnożeniem, bo mają różne punkty zerowe. Dlatego wzór zawsze składa się z mnożenia (różna wielkość stopnia) i przesunięcia (różne zero):
- Celsjusz → Fahrenheit: °F = °C × 1,8 + 32,
- Fahrenheit → Celsjusz: °C = (°F − 32) / 1,8,
- Celsjusz → Kelwin: K = °C + 273,15 (stopień ma tę samą wielkość, zmienia się tylko zero),
- Kelwin → Rankine: °R = K × 1,8 (skala Rankine’a to „bezwzględny Fahrenheit”).
Kelwin to jednostka układu SI; skala zaczyna się od zera bezwzględnego (0 K = −273,15 °C), poniżej którego temperatura nie istnieje – dlatego przelicznik nie przyjmie niższych wartości. Przy kelwinach nie pisze się znaku stopnia: 300 K, a nie 300 °K.
Tabela przeliczeń temperatury
| °C | °F | K | Uwagi |
|---|---|---|---|
| −273,15 | −459,67 | 0 | zero bezwzględne |
| −40 | −40 | 233,15 | skale Celsjusza i Fahrenheita się przecinają |
| −17,78 | 0 | 255,37 | zero Fahrenheita |
| 0 | 32 | 273,15 | zamarzanie wody |
| 20 | 68 | 293,15 | temperatura pokojowa |
| 37 | 98,6 | 310,15 | temperatura ciała |
| 100 | 212 | 373,15 | wrzenie wody (przy 1 atm) |
| 180 | 356 | 453,15 | pieczenie w piekarniku |
Przykłady
Amerykański przepis każe piec w 350 °F. Po przeliczeniu: (350 − 32) / 1,8 = 318 / 1,8 ≈ 176,67 °C, czyli w praktyce 175–180 °C. Prognoza 100 °F oznacza upał 37,78 °C. Z kolei 25 °C to 25 × 1,8 + 32 = 77 °F.
Temperatura a różnica temperatur
Wzory z przesunięciem dotyczą konkretnej temperatury. Gdy przeliczasz różnicę temperatur (np. „ogrzało się o 10 stopni”), stałe 32 i 273,15 się znoszą: zmiana o 10 °C to zmiana o 10 K i o 18 °F. Dlatego wzrost temperatury o 10 °C nie oznacza wzrostu o 50 °F, choć 10 °C to 50 °F.
Szybka metoda w pamięci: °F ≈ °C × 2 + 30 (dla 20 °C daje 70 °F zamiast 68 °F). Do dokładnych obliczeń używaj wzoru z mnożnikiem 1,8. Inne wielkości fizyczne przeliczysz w przeliczniku ciśnienia.