Jak obliczyć BMI?
Wskaźnik masy ciała (ang. Body Mass Index) porównuje masę ciała ze wzrostem. Wzrost zamień na metry, podnieś do kwadratu, a następnie podziel przez tę liczbę swoją masę w kilogramach. Wynik nie ma jednostki w potocznym użyciu (formalnie to kg/m²) i od razu pozwala przypisać się do jednej z kategorii Światowej Organizacji Zdrowia.
Przykład obliczeń
Osoba o masie 85 kg i wzroście 180 cm: 1,80² = 3,24, a 85 / 3,24 ≈ 26,2. To nadwaga. Prawidłowy zakres masy dla wzrostu 180 cm to 18,5 · 3,24 ≈ 59,9 kg do 24,9 · 3,24 ≈ 80,7 kg, więc do górnej granicy normy brakuje zrzucić ok. 4,3 kg.
Druga osoba: 60 kg przy wzroście 165 cm. 1,65² = 2,7225, a 60 / 2,7225 ≈ 22,0 – masa ciała prawidłowa.
Kategorie BMI według WHO (dorośli)
| BMI | Kategoria |
|---|---|
| poniżej 16,0 | niedowaga – wygłodzenie |
| 16,0–16,9 | niedowaga – wychudzenie |
| 17,0–18,4 | niedowaga – lekka |
| 18,5–24,9 | masa ciała prawidłowa |
| 25,0–29,9 | nadwaga |
| 30,0–34,9 | otyłość I stopnia |
| 35,0–39,9 | otyłość II stopnia |
| 40,0 i więcej | otyłość III stopnia |
Ograniczenia BMI
BMI to prosty wskaźnik przesiewowy – nie mierzy tkanki tłuszczowej, tylko relację masy do wzrostu. Dlatego w kilku sytuacjach trzeba go interpretować ostrożnie:
- Sportowcy i osoby z dużą masą mięśniową – mięśnie są cięższe od tłuszczu, więc wynik może wskazywać nadwagę mimo niskiej zawartości tkanki tłuszczowej.
- Seniorzy – z wiekiem ubywa mięśni i kości, a tłuszczu może przybywać przy tej samej masie, więc „prawidłowe” BMI nie zawsze oznacza prawidłowy skład ciała.
- Kobiety w ciąży – masa ciała rośnie naturalnie i kategorie dla dorosłych nie mają zastosowania; przyrost masy w ciąży ocenia lekarz na podstawie BMI sprzed ciąży.
- Rozkład tłuszczu – BMI nie mówi, gdzie gromadzi się tłuszcz. Dodatkowo warto zmierzyć obwód talii, bo otyłość brzuszna wiąże się z większym ryzykiem chorób metabolicznych.
BMI u dzieci i nastolatków
U dzieci nie stosuje się progów 18,5, 25 i 30. BMI dziecka oblicza się tym samym wzorem, ale wynik porównuje się z siatkami centylowymi dla danego wieku i płci. Dopiero położenie na siatce (np. powyżej określonego centyla) pozwala ocenić, czy masa ciała jest prawidłowa. Taką ocenę najlepiej powierzyć pediatrze.
Jak wyznaczyć prawidłową masę ciała dla swojego wzrostu?
Wystarczy odwrócić wzór: masa = BMI · wzrost². Dolna granica normy to 18,5 · wzrost², a górna 24,9 · wzrost². Dla wzrostu 175 cm (1,75² = 3,0625) daje to przedział od ok. 56,7 kg do ok. 76,3 kg, a dla 160 cm (1,6² = 2,56) – od ok. 47,4 kg do ok. 63,7 kg. Kalkulator wylicza ten zakres automatycznie i pokazuje, ile kilogramów dzieli Cię od najbliższej granicy normy.
Co dalej z wynikiem?
Jeśli Twoje BMI wskazuje nadwagę, zaplanuj realne tempo redukcji w kalkulatorze celu odchudzania, a w kalkulatorze spalania kalorii sprawdź, ile energii zużywasz podczas aktywności. Przy niedowadze lub otyłości II–III stopnia warto skonsultować się z lekarzem.