Stopnie Fahrenheita przeliczysz na Celsjusza ze wzoru: °C = (°F − 32) × 5/9. Najpierw odejmij 32, potem pomnóż przez 5 i podziel przez 9. Na przykład 68 °F to (68 − 32) × 5/9 = 36 × 5/9 = 20 °C, a 350 °F z amerykańskiego przepisu to (350 − 32) × 5/9 ≈ 176,67 °C, czyli w praktyce ok. 175–180 °C. Wzór odwrotny to °F = °C × 9/5 + 32.
Jak przeliczyć °C na °F?
Pomnóż temperaturę w stopniach Celsjusza przez 9/5 (czyli 1,8) i dodaj 32. Przykładowo 20 °C to 20 × 1,8 + 32 = 68 °F, a 100 °C to 100 × 1,8 + 32 = 212 °F. Kolejność działań jest odwrotna niż w przeliczeniu z °F na °C: tam najpierw odejmujesz 32, tu na końcu je dodajesz.
Wpisz temperaturę i wybierz skale w przeliczniku – wynik pojawi się od razu, także w kelwinach.
°F = °C × 1,8 + 32 · °C = (°F − 32) / 1,8
K = °C + 273,15 · °R = K × 1,8 = °F + 459,67
1,8 = 9/5 – stopień Fahrenheita (i Rankine’a) jest 1,8 razy mniejszy od stopnia Celsjusza (i kelwina). Zero bezwzględne: 0 K = −273,15 °C = −459,67 °F = 0 °R.
Skąd ten wynik?
Ile to stopni Celsjusza? Tabela najczęstszych temperatur
Tabela pokazuje wartości dokładne (zaokrąglone do setnych) i wynik szybkiego przybliżenia opisanego niżej.
| °F | °C (dokładnie) | Przybliżenie (°F − 30) / 2 | Błąd przybliżenia | Przykład |
|---|---|---|---|---|
| −40 °F | −40 °C | −35 °C | +5 °C | punkt, w którym skale się zrównują |
| 0 °F | −17,78 °C | −15 °C | +2,78 °C | silny mróz |
| 32 °F | 0 °C | 1 °C | +1 °C | zamarzanie wody |
| 50 °F | 10 °C | 10 °C | 0 °C | chłodny dzień |
| 68 °F | 20 °C | 19 °C | −1 °C | temperatura pokojowa |
| 98,6 °F | 37 °C | 34,3 °C | −2,7 °C | temperatura ciała |
| 212 °F | 100 °C | 91 °C | −9 °C | wrzenie wody (na poziomie morza) |
| 350 °F | 176,67 °C | 160 °C | −16,67 °C | piekarnik – ciasta |
| 375 °F | 190,56 °C | 172,5 °C | −18,06 °C | piekarnik – zapiekanki |
| 400 °F | 204,44 °C | 185 °C | −19,44 °C | piekarnik – pieczenie mięsa, warzyw |
| 425 °F | 218,33 °C | 197,5 °C | −20,83 °C | piekarnik – mocne zapiekanie |
Skąd się biorą liczby 32 i 5/9 we wzorze?
Wynikają z położenia dwóch punktów odniesienia na obu skalach. Woda zamarza w 0 °C, czyli 32 °F, i wrze (na poziomie morza) w 100 °C, czyli 212 °F. Między tymi punktami skala Celsjusza ma 100 stopni, a skala Fahrenheita 212 − 32 = 180 stopni. Jeden stopień Celsjusza odpowiada więc 180 / 100 = 1,8 stopnia Fahrenheita, a jeden stopień Fahrenheita – 100 / 180 = 5/9 stopnia Celsjusza. Odejmowanie 32 przesuwa punkt zero, a mnożenie przez 5/9 zmienia wielkość stopnia. Dlatego oba działania są konieczne i muszą być wykonane we właściwej kolejności.
Skala Fahrenheita jest na co dzień używana głównie w Stanach Zjednoczonych, więc spotkasz ją w amerykańskich przepisach, prognozach pogody, instrukcjach urządzeń i na termometrach kupionych za granicą.
Jak szybko przeliczyć °F na °C w pamięci?
Odejmij 30 i podziel wynik przez 2 – to przybliżenie sprawdza się przy temperaturach pogodowych. Na przykład 60 °F to (60 − 30) / 2 = 15 °C, a dokładnie 15,56 °C. Przybliżenie daje wynik dokładny przy 50 °F, a im dalej od tej wartości, tym większy błąd. Przy pogodzie (od ok. 30 do 80 °F) błąd nie przekracza ok. 2 °C, ale przy temperaturach piekarnika sięga 16–21 °C, co może zepsuć wypiek. Do przepisów kulinarnych używaj zawsze pełnego wzoru albo przelicznika.
Jakie temperatury piekarnika odpowiadają 350, 375, 400 i 425 °F?
To odpowiednio ok. 177, 191, 204 i 218 °C, które w praktyce zaokrągla się do 175–180, 190, 200–205 i 220 °C. Pokrętła wielu piekarników mają podziałkę co 10 lub 25 °C, więc wybierz najbliższą wartość. Pamiętaj też, że przepisy podają zwykle temperaturę dla piekarnika bez termoobiegu – z termoobiegiem często ustawia się nieco niższą temperaturę, zgodnie z instrukcją urządzenia.
A co z kelwinami?
Kelwin to jednostka bezwzględnej skali temperatury: K = °C + 273,15. Aby przejść z °F na kelwiny, najpierw przelicz na °C, a potem dodaj 273,15. Przykładowo 98,6 °F = 37 °C = 310,15 K. Przed kelwinami nie pisze się słowa „stopnie”.
Jakie błędy popełnia się przy przeliczaniu temperatur?
- Zła kolejność działań. 68 × 5/9 − 32 daje ok. 5,78, a nie 20. Najpierw odejmij 32, dopiero potem mnóż.
- Mnożenie przez 9/5 zamiast 5/9. Przy °F → °C mnożysz przez 5/9 (ok. 0,556), przy °C → °F przez 9/5 (1,8).
- Przybliżenie w kuchni. 400 °F z przybliżenia to 185 °C zamiast 204,44 °C – różnica ok. 19 °C.
- Zbyt wczesne zaokrąglanie. Zaokrąglaj dopiero wynik końcowy – przy temperaturach piekarnika wystarczy dokładność do kilku stopni, ale w obliczeniach technicznych liczą się części dziesiętne.
- Przeliczanie różnicy temperatur jak temperatury. Wzrost o 10 °F to wzrost o 10 × 5/9 ≈ 5,56 °C – bez odejmowania 32.
W amerykańskich przepisach przydadzą się też inne jednostki: filiżanki i uncje płynu przeliczysz w przeliczniku objętości, a cale na centymetry (np. średnicę formy) w przeliczniku długości.